Evliliğin sona erdirilmesi, hem duygusal hem de hukuki açıdan son derece zorlu bir süreçtir. Türk Medeni Kanunu kapsamında yürütülen boşanma davaları, Sakarya Aile Mahkemesi'nde görülmektedir. Sürecin sağlıklı ilerlemesi için doğru belgeleri hazırlamak, hak ve yükümlülükleri önceden bilmek ve alanında uzmanlaşmış bir boşanma avukatı ile çalışmak büyük önem taşımaktadır. Bu rehberde, Sakarya'da boşanma sürecinin nasıl işlediğini adım adım ele alıyoruz.
Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Anlaşmalı boşanma, eşlerin evliliğin sona ermesi konusunda ve boşanmanın tüm sonuçları üzerinde —nafaka, velayet, mal paylaşımı gibi— ortak bir karara varmış olduğu boşanma türüdür. Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesi gereğince anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekmektedir.
Anlaşmalı boşanmanın avantajları arasında sürecin kısalığı öne çıkar. Tarafların hazırladığı protokol, hâkim tarafından uygun görüldüğü takdirde tek celsede boşanma kararı verilebilir. Sakarya Aile Mahkemesi'nde anlaşmalı boşanma davaları genellikle birkaç hafta ile birkaç ay arasında sonuçlanmaktadır. Ancak hâkimin, tarafların özgür iradeyle hareket ettiğine ikna olması ve protokolün çocuk ile tarafların yararına uygun olduğunu tespit etmesi gerekmektedir.
Anlaşmalı boşanmada hazırlanması gereken belgeler:
- Boşanma protokolü (nafaka, velayet, kişisel eşya paylaşımı ve mal rejiminin tasfiyesi dahil tüm hususlar)
- Nüfus cüzdanı fotokopileri
- Evlilik cüzdanı veya evlilik belgesi
- Çocuk varsa nüfus kayıt örneği
- Dava dilekçesi
Çekişmeli Boşanma Nedir?
Eşlerin boşanma ya da boşanmanın sonuçları konusunda uzlaşamaması durumunda çekişmeli boşanma davası açılır. Bu tür davalarda mahkeme; boşanma sebebini, nafakayı, çocukların velayetini, kişisel ilişki tesisini ve mal paylaşımını ayrı ayrı değerlendirir.
Çekişmeli boşanma davaları; delil toplama, bilirkişi incelemesi ve birden fazla duruşma gerektirdiğinden çok daha uzun sürebilir. Sakarya Aile Mahkemesi'ndeki iş yoğunluğuna göre bu davalar ortalama 1 ila 3 yıl arasında sürebilmektedir. Dava boyunca tarafların birer avukat tarafından temsil edilmesi, hem hak kayıplarının önüne geçer hem de sürecin daha düzenli ilerlemesini sağlar.
Çekişmeli boşanmada yaygın boşanma sebepleri (TMK md. 161–166):
- Zina (md. 161)
- Hayata kast, pek kötü muamele veya onur kırıcı davranış (md. 162)
- Suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme (md. 163)
- Terk (md. 164)
- Akıl hastalığı (md. 165)
- Evlilik birliğinin temelinden sarsılması (md. 166/1-2)
Sakarya Aile Mahkemesi'nde Dava Açma Süreci
Boşanma davası, eşlerden birinin yerleşim yeri mahkemesinde ya da son altı aydır birlikte oturdukları yer mahkemesinde açılabilir. Sakarya'da ikamet eden çiftler için yetkili mahkeme Sakarya Aile Mahkemesi'dir. Dava dilekçesinin hazırlanması, harçların ödenmesi ve dilekçenin mahkemeye teslim edilmesiyle süreç başlar. Akabinde davalı eşe tebligat yapılır ve duruşma günü belirlenir.
Avukat ile çalışılması durumunda dilekçe avukat tarafından hazırlanır ve işlemler avukat aracılığıyla yürütülür. Bu durum hem hata riskini azaltır hem de tarafın mahkemede bizzat bulunma zorunluluğunu büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Velayet ve Kişisel İlişki
Boşanma davalarında çocukların velayeti, çoğu zaman en tartışmalı konulardan biri olur. Türk hukukunda velayet kararı, çocuğun üstün yararı ilkesi doğrultusunda verilir. Mahkeme; ebeveynlerin ekonomik durumunu, sağlık koşullarını, çocuğun bakımını üstlenebilme kapasitelerini ve çocuğun yaşını göz önünde bulundurur.
Velayeti almayan ebeveyn, çocuklarıyla kişisel ilişki (görüşme) hakkından yararlanır. Bu hak da mahkeme tarafından belirlenir ve tarafların anlaşamaması durumunda hâkim takdirle karar verir. Kişisel ilişki düzenlemesinin uygulanmaması, yeniden mahkemeye başvuru gerektirebilir.
Nafaka Türleri
Türk hukukunda boşanma sürecinde ve sonrasında farklı nafaka türleri gündeme gelebilir:
- Tedbir nafakası: Dava süresince ekonomik açıdan zor durumda kalan eşe veya müşterek çocuklara ödenir.
- İştirak nafakası: Boşanma sonrasında velayeti bulunmayan ebeveynin çocuğa katkı payı olarak ödediği nafakadır.
- Yoksulluk nafakası: Boşanma sonucunda yoksulluğa düşecek olan eşe, diğer eş tarafından ödenen nafakadır. Bunun talep edilebilmesi için talep eden eşin ağır kusurlu olmaması gerekmektedir.
Mal Paylaşımı ve Mal Rejimi
01.01.2002 tarihinden itibaren resmi nikâh yapan çiftler için yasal mal rejimi edinilmiş mallara katılma rejimidir. Bu rejimde evlilik süresince edinilen mallar eşit olarak paylaştırılır; ancak miras ve bağış yoluyla edinilen mallar kişisel mal sayılır ve paylaşıma dahil edilmez.
Taraflar, mal rejimine ilişkin ihtilafları boşanma davasıyla birlikte ya da ayrı bir mal rejiminin tasfiyesi davasıyla çözüme kavuşturabilir. Mal tespiti ve değerlendirmesi için bilirkişi atanması sık başvurulan bir yöntemdir.
Avukatın Boşanma Sürecindeki Rolü
Boşanma sürecinde bir boşanma avukatı ile çalışmak, yalnızca hukuki temsil anlamına gelmez. Avukat; dilekçelerin doğru hazırlanmasını, delillerin usulüne uygun toplanmasını, nafaka ve velayet gibi kritik taleplerin etkili biçimde ileri sürülmesini sağlar. Aynı zamanda duygusal açıdan yıpratıcı olan bu süreçte müvekkilini yönlendirerek gereksiz çatışmaların önüne geçer.
Sakarya Avukat Ofisi olarak, boşanma davalarında müvekkillerimizin haklarını kararlılıkla savunuyor; süreci en az yıpratıcı ve en hızlı şekilde sonuçlandırmak için çalışıyoruz. Aile mahkemesi süreçleri konusunda detaylı bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz.